Wybór prywatnego detektywa często następuje w momencie, w którym klient jest pod presją. Podejrzenie zdrady, problem z dłużnikiem, konflikt rodzinny, nierzetelny kontrahent czy niepokojące zachowanie pracownika powodują, że oczekujemy szybkiej odpowiedzi.
Właśnie wtedy najłatwiej uwierzyć w obietnice brzmiące bardzo atrakcyjnie:
„Na pewno zdobędziemy dowody.”
„Mamy dostęp do wszystkiego.”
„Ustalimy każde dane.”
Takie deklaracje mogą brzmieć profesjonalnie, ale w rzeczywistości powinny wzbudzić ostrożność.
Dobry prywatny detektyw nie sprzedaje pewności tam, gdzie wynik zależy od faktów, których dopiero trzeba się dowiedzieć.
Profesjonalne biuro detektywistyczne powinno jasno powiedzieć klientowi, co można zrobić, jakie są ograniczenia, jaki może być zakres działań oraz czego nie da się zagwarantować przed rozpoczęciem zlecenia.
W tym artykule wyjaśniamy 3 rzeczy, których detektyw nigdy nie powinien Ci obiecać, oraz pokazujemy, jakie deklaracje świadczą o profesjonalnym podejściu.
Dlaczego wielkie obietnice powinny wzbudzać ostrożność?
Klient zgłaszający się do detektywa zazwyczaj nie szuka teorii. Chce konkretnej odpowiedzi.
Czy dłużnik rzeczywiście nie posiada majątku?
Czy pracownik działa na szkodę firmy?
Czy kontrahent jest wiarygodny?
Czy osoba deklarująca niskie dochody faktycznie nie pracuje?
Naturalne jest więc oczekiwanie rezultatu.
Problem zaczyna się wtedy, gdy biuro detektywistyczne obiecuje wynik jeszcze przed rozpoczęciem jakichkolwiek czynności.
Detektyw może przygotować plan działania, wybrać odpowiednie metody, zachować dyskrecję i rzetelnie udokumentować fakty. Nie może jednak wiedzieć z góry, co dana osoba zrobi jutro, z kim się spotka ani czy podejrzenia klienta okażą się prawdziwe.
Dlatego warto odróżnić gwarancję profesjonalnej pracy od gwarancji oczekiwanego wyniku.
To dwie zupełnie różne rzeczy.
1. „Gwarantujemy 100% wynik”
To jedna z najbardziej atrakcyjnych, a jednocześnie najbardziej problematycznych deklaracji.
Wyobraźmy sobie sprawę dotyczącą podejrzenia zdrady.
Klient mówi:
„Jestem przekonany, że partner spotyka się z inną osobą.”
Profesjonalny detektyw może przeanalizować informacje, określić najbardziej prawdopodobne dni i zaplanować obserwację detektywistyczną.
Nie może jednak uczciwie powiedzieć:
„Na pewno udowodnimy zdradę.”
Dlaczego?
Ponieważ istnieje kilka możliwości.
Podejrzenie może się potwierdzić.
Może potwierdzić się tylko częściowo.
Może również okazać się całkowicie nieuzasadnione.
Dobry detektyw nie powinien dopasowywać wyniku do oczekiwań klienta.
Powinien ustalać fakty.
Więcej na ten temat opisaliśmy w artykule Podejrzenie zdrady? Nie konfrontuj się, zanim nie poznasz faktów.
Czego detektyw może zagwarantować zamiast „100% skuteczności”?
Profesjonalne biuro może zobowiązać się do:
rzetelnego przygotowania działań, zachowania dyskrecji, przestrzegania uzgodnionego zakresu, działania zgodnego z prawem, właściwego dokumentowania ustaleń oraz przekazania klientowi informacji zgodnych z tym, co rzeczywiście udało się ustalić.
Polska ustawa o usługach detektywistycznych wymaga od detektywa między innymi szczególnej staranności oraz działania z poszanowaniem wolności i praw innych osób. Przepisy wskazują również na obowiązek rzetelności i sprawdzenia zgodności z prawdą uzyskanych informacji.
To właśnie jest profesjonalizm.
Nie:
„na pewno znajdziemy to, czego szukasz”.
Tylko:
„rzetelnie sprawdzimy to, co można legalnie zweryfikować”.
Brak potwierdzenia podejrzeń również jest wynikiem
To szczególnie ważne w sprawach prywatnych.
Klient może zlecić obserwację przekonany, że partner zdradza.
Po przeprowadzeniu działań może się okazać, że podejrzane „nadgodziny” rzeczywiście były związane z pracą.
Czy oznacza to, że detektyw „nie wykonał zadania”?
Nie.
Jeżeli zadaniem było sprawdzenie faktów, informacja o braku potwierdzenia podejrzeń również może mieć ogromną wartość.
Podobnie wygląda sytuacja w sprawach gospodarczych.
Klient może być przekonany, że dłużnik prowadzi firmę na inną osobę.
Działania mogą to potwierdzić, ale mogą też wykazać, że osoba jedynie pomaga członkowi rodziny albo korzysta z określonego pojazdu bez prawa własności.
Profesjonalna usługa nie polega na udowadnianiu za wszelką cenę wersji przedstawionej przez klienta.
2. „Mamy dostęp do wszystkiego”
Druga obietnica powinna wzbudzić szczególną czujność.
Czasem potencjalny klient słyszy:
„Mamy dostęp do wszystkich baz.”
„Sprawdzimy każde konto.”
„Znamy ludzi, którzy wyciągną dane.”
„Zdobędziemy historię telefonu.”
„Mamy swoje źródła w systemach.”
Takie deklaracje mogą sprawiać wrażenie wyjątkowych możliwości.
Profesjonalny detektyw powinien jednak działać w jasno określonych granicach.
Ustawa o usługach detektywistycznych wprost wskazuje, że detektyw nie może stosować środków technicznych oraz metod i czynności operacyjno-rozpoznawczych zastrzeżonych dla uprawnionych organów państwowych.
Prywatny detektyw nie staje się więc funkcjonariuszem Policji, służb ani organem egzekucyjnym tylko dlatego, że wykonuje zlecenie.
Czy detektyw ma dostęp do policyjnych baz danych?
Samo posiadanie licencji detektywa nie daje automatycznego dostępu do policyjnych systemów, informacji bankowych czy wszystkich państwowych baz danych.
Jeżeli ktoś przedstawia „tajny dostęp do wszystkiego” jako podstawową przewagę swojej oferty, warto bardzo dokładnie zweryfikować tę deklarację.
Profesjonalne biuro powinno wyjaśnić klientowi, jakiego rodzaju informacje mogą być legalnie pozyskiwane, a gdzie zaczynają się granice uprawnień.
Co można ustalać legalnie?
Zakres zależy od konkretnej sprawy.
Usługi detektywistyczne zgodnie z ustawą obejmują uzyskiwanie, przetwarzanie i przekazywanie informacji o osobach, przedmiotach i zdarzeniach na podstawie umowy ze zleceniodawcą, w formach i zakresach niezastrzeżonych dla organów państwowych. Ustawa wymienia między innymi sprawy dotyczące osób fizycznych, stosunków gospodarczych oraz poszukiwania osób.
W praktyce profesjonalne działania mogą obejmować między innymi analizę legalnie dostępnych danych, informacji przekazanych przez klienta, informacji gospodarczych, powiązań, czynności terenowe oraz obserwację – zależnie od charakteru zlecenia i podstaw prawnych.
Nie oznacza to jednak nieograniczonego dostępu do prywatnych danych każdego człowieka.
Detektyw to nie „haker na telefon”
Szczególną ostrożność należy zachować wobec propozycji związanych z telefonami i kontami internetowymi.
Profesjonalny detektyw nie powinien reklamować swoich usług hasłami typu:
„wejdziemy na jego WhatsApp”,
„odczytamy wszystkie wiadomości”,
„zdobędziemy hasło do poczty”,
„zobaczymy prywatne konto bez zgody właściciela”.
Jeżeli klient słyszy podobną deklarację, powinien zapytać przede wszystkim:
na jakiej podstawie prawnej ma zostać zdobyta taka informacja?
Odpowiedź „nie interesuj się metodą” nie jest oznaką profesjonalizmu.
Jest sygnałem ostrzegawczym.
Legalność materiału ma znaczenie także dla klienta
Klientowi zależy zwykle nie tylko na poznaniu informacji, ale również na możliwości późniejszego wykorzystania zgromadzonego materiału.
Może chodzić o:
sprawę rozwodową, sprawę alimentacyjną, konflikt biznesowy, odzyskiwanie należności albo konsultację z prawnikiem.
Materiał pozyskany w nieprawidłowy sposób może zamiast pomóc stworzyć dodatkowe problemy.
Dlatego wybierając wykonawcę, warto sprawdzić, czy jasno mówi o granicach swoich możliwości.
Szerzej opisaliśmy to w poradniku Jak wybrać profesjonalne biuro detektywistyczne?.
3. „Zdobędziemy każde dane, jakich potrzebujesz”
Trzecia obietnica brzmi podobnie do „mamy dostęp do wszystkiego”, ale dotyczy nie tylko źródła informacji.
Dotyczy samego założenia, że każdą informację można zdobyć.
Nie można.
Czasami klient chce dowiedzieć się:
dokładnie ile ktoś zarabia, ile pieniędzy ma na rachunku, z kim rozmawia przez telefon, co zawiera jego prywatna korespondencja, gdzie przebywa w każdej minucie dnia albo jakie ma wszystkie aktywa.
Nie każda z takich informacji może zostać legalnie pozyskana przez prywatnego detektywa.
Co więcej, nie każda jest potrzebna do osiągnięcia celu zlecenia.
Profesjonalny detektyw powinien zapytać: „Po co potrzebujesz tej informacji?”
Załóżmy, że klient prowadzi sprawę przeciwko dłużnikowi.
Mówi:
„Chcę wiedzieć absolutnie wszystko o jego życiu.”
Tak postawiony cel jest zbyt szeroki.
Znacznie bardziej profesjonalne jest określenie konkretnego problemu:
Czy dłużnik rzeczywiście prowadzi działalność gospodarczą?
Czy regularnie pracuje w określonym miejscu?
Czy faktycznie mieszka pod wskazanym adresem?
Czy jest związany z konkretnym przedsiębiorstwem?
Czy korzysta regularnie z określonego pojazdu?
Taka precyzja pozwala prowadzić czynności skoncentrowane na informacjach mających znaczenie dla sprawy.
Przykład podobnego podejścia znajdziesz w artykule Dłużnik oficjalnie nic nie posiada, ale żyje na wysokim poziomie – co można ustalić?.
„Zdobędziemy wszystkie dane” może oznaczać brak realnej analizy sprawy
Dobry detektyw przed rozpoczęciem działań powinien najpierw zrozumieć:
jaki jest problem klienta,
co już wiadomo,
które informacje są faktami,
które są przypuszczeniami,
jaki rezultat ma praktyczne znaczenie,
jakie działania można przeprowadzić legalnie.
Dopiero później można zaproponować plan.
Jeżeli pierwszą reakcją wykonawcy jest:
„Tak, wszystko zdobędziemy, proszę tylko wpłacić zaliczkę”
– warto zachować ostrożność.
Przykład: ukrywanie dochodów przy alimentach
Klient może powiedzieć:
„Drugi rodzic na pewno zarabia 20 tysięcy miesięcznie. Proszę zdobyć jego prawdziwe dochody.”
Detektyw nie powinien wpisywać do raportu konkretnej kwoty tylko dlatego, że dana osoba jeździ drogim samochodem.
Możliwe może być natomiast ustalenie i udokumentowanie faktów takich jak regularne wykonywanie usług, częste pojawianie się w przedsiębiorstwie, spotkania z klientami czy inna powtarzalna aktywność zawodowa.
To zupełnie inny poziom rzetelności.
Więcej na ten temat opisaliśmy w artykule Ukrywanie dochodów a alimenty – co można legalnie ustalić?.
Przykład: weryfikacja kontrahenta
Podobnie wygląda sytuacja w biznesie.
Klient może oczekiwać:
„Proszę ustalić wszystko o właścicielu tej firmy.”
W praktyce dużo bardziej użyteczne jest określenie konkretnych pytań:
Czy firma faktycznie prowadzi działalność?
Jak długo funkcjonuje?
Jakie ma powiązania?
Czy informacje przedstawione kontrahentowi są spójne?
Czy występują sygnały zwiększonego ryzyka współpracy?
Takie podejście pozwala zbudować realny obraz sytuacji zamiast gromadzić przypadkowe informacje.
Jeżeli planujesz większą transakcję, zobacz również artykuł Weryfikacja kontrahenta i ocena wiarygodności handlowej.
Co profesjonalny detektyw powinien Ci obiecać?
Skoro nie powinien obiecywać 100% wyniku, dostępu do wszystkiego ani zdobycia każdych danych, to czego klient może oczekiwać?
Przede wszystkim profesjonalnego procesu.
Detektyw powinien jasno przedstawić możliwości i ograniczenia.
Powinien określić cel zlecenia.
Powinien ustalić zasady kontaktu i rozliczenia.
Powinien działać zgodnie z prawem.
Powinien zachować poufność.
Powinien przekazywać informacje w sposób rzetelny.
Powinien dokumentować wykonane czynności.
Ustawa nakłada na detektywa obowiązek zachowania w tajemnicy źródeł informacji i okoliczności sprawy, także po zakończeniu wykonywania czynności.
Profesjonalny detektyw powinien powiedzieć również „nie wiem”
To jedna z najbardziej niedocenianych oznak profesjonalizmu.
Klient pyta:
„Czy mój partner mnie zdradza?”
Przed rozpoczęciem czynności odpowiedź powinna brzmieć:
„Tego jeszcze nie wiemy.”
„Czy dłużnik ukrywa majątek?”
„Najpierw trzeba zweryfikować informacje.”
„Czy kontrahent jest oszustem?”
„Możemy sprawdzić konkretne okoliczności, ale nie powinniśmy wydawać takiej oceny bez podstaw.”
Profesjonalista nie musi mieć natychmiastowej odpowiedzi na każde pytanie.
Musi natomiast wiedzieć, jak próbować ustalić fakty w granicach prawa.
Pisemna umowa zamiast ustnych obietnic
Warto zwrócić uwagę nie tylko na to, co detektyw mówi, ale również na to, co znajduje się w dokumentach.
Przepisy dotyczące działalności detektywistycznej przewidują pisemną formę umów dotyczących wykonywanej działalności, a sama ustawowa definicja usług detektywistycznych odnosi się do działań realizowanych na podstawie umowy zawartej ze zleceniodawcą.
W umowie powinien być jasno określony przedmiot zlecenia i zasady współpracy.
Nie należy opierać całej relacji na zdaniu:
„Proszę się nie martwić, my wszystko załatwimy”.
Jasna wycena również świadczy o profesjonalizmie
Obietnice często pojawiają się wraz z bardzo atrakcyjną ceną.
„Za jedną kwotę dowiemy się wszystkiego.”
W rzeczywistości koszt sprawy może zależeć między innymi od czasu działań, lokalizacji, liczby osób potrzebnych do realizacji i zakresu dokumentacji.
Dlatego dobra wycena powinna wyjaśniać:
co obejmuje uzgodniona kwota,
jak będzie rozliczany czas,
czy występują dodatkowe koszty,
kiedy klient będzie pytany o zgodę na rozszerzenie działań.
Jeżeli zakres usługi jest niejasny, trudno później ocenić, czy została właściwie wykonana.
Raport końcowy – klient powinien otrzymać coś więcej niż telefon z informacją
Profesjonalna sprawa nie powinna kończyć się wyłącznie rozmową:
„Sprawdziliśmy. Nic nie znaleźliśmy.”
Przepisy przewidują obowiązek sporządzenia końcowego pisemnego sprawozdania z wykonanych czynności. Sprawozdanie przedsiębiorcy powinno obejmować między innymi przedmiot umowy, zakres i przebieg czynności, opis stanu faktycznego oraz datę zakończenia działań, a wraz z materiałami dokumentującymi ustalenia jest przekazywane zleceniodawcy.
Szerzej wyjaśniamy to w artykule Raport detektywistyczny – co zawiera i jak może zostać wykorzystany?.
„Nie powiem, jak to zrobimy” – czy to zawsze problem?
Nie.
Detektyw nie musi ujawniać klientowi każdego szczegółu sposobu prowadzenia obserwacji czy organizacji pracy.
Istnieje jednak ogromna różnica pomiędzy ochroną metod pracy a unikaniem odpowiedzi na pytanie o legalność działania.
Klient nie musi wiedzieć, w którym dokładnie miejscu będzie znajdował się obserwator.
Powinien natomiast wiedzieć, że biuro działa zgodnie z prawem i nie zamierza stosować metod zastrzeżonych dla uprawnionych organów.
7 czerwonych flag przy wyborze detektywa
Szczególną ostrożność zachowaj, gdy słyszysz:
- „Gwarantujemy 100% wynik.”
- „Mamy dostęp do każdej bazy.”
- „Zdobędziemy każde dane.”
- „Nie potrzebujemy pisemnej umowy.”
- „Nie pytaj, skąd mamy informacje.”
- „Na pewno udowodnimy Twoją wersję.”
- „Nie potrzebujemy żadnych szczegółów, wystarczy nazwisko.”
Pojedyncze niefortunne sformułowanie nie musi automatycznie oznaczać nierzetelności. Jeżeli jednak cały model sprzedaży usługi opiera się na obietnicach „wszystkiego, zawsze i na pewno”, warto dokładnie sprawdzić wykonawcę.
Jak wygląda dobra pierwsza rozmowa z detektywem?
Dobra konsultacja nie powinna przypominać sprzedaży cudownego rozwiązania.
Detektyw powinien zapytać:
co się wydarzyło,
co klient już wie,
co chce ustalić,
dlaczego dana informacja jest potrzebna,
czy występuje konkretny termin,
jakie materiały są dostępne,
czy wcześniej podejmowano działania.
Może również powiedzieć, że określony pomysł klienta nie ma sensu albo jest niemożliwy do legalnego wykonania.
Taka odpowiedź często świadczy o większym profesjonalizmie niż natychmiastowe:
„oczywiście, zrobimy wszystko”.
Przed kontaktem warto przeczytać poradnik Jak przygotować się do pierwszej rozmowy z detektywem?.
Czy najdroższy detektyw jest najlepszy?
Nie musi być.
Podobnie jak najtańszy nie musi być najgorszy.
Cena jest jednym z elementów wyboru, ale większe znaczenie powinny mieć:
legalność działania, umowa, przejrzysta wycena, doświadczenie, sposób komunikacji, poufność, raportowanie i realistyczne deklaracje.
Profesjonalne biuro powinno przede wszystkim dopasować zakres pracy do konkretnej sytuacji.
Czasami klient nie potrzebuje tygodnia obserwacji.
Czasami jeden dzień również nie wystarczy.
Właściwa analiza przed rozpoczęciem działań może ograniczyć niepotrzebne wydatki.
Czy detektyw ma obowiązek zachować poufność?
Tak. Obowiązek zachowania tajemnicy dotyczącej źródeł informacji i okoliczności sprawy wynika z ustawy i trwa również po zakończeniu czynności.
To szczególnie istotne w sprawach dotyczących:
zdrady, rozwodu, dzieci, alimentów, problemów finansowych, działalności przedsiębiorstwa, dłużników i kontrahentów.
Klient powinien móc ustalić bezpieczny sposób komunikacji, szczególnie jeśli istnieje ryzyko, że osoba objęta sprawą ma dostęp do telefonu lub poczty.
Ubezpieczenie OC – kolejny element, który można zweryfikować
Przedsiębiorca wykonujący działalność w zakresie usług detektywistycznych jest zobowiązany do posiadania ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone podczas wykonywania czynności detektywa.
To kolejny konkret, który można sprawdzić zamiast kierować się wyłącznie reklamowymi obietnicami.
Licencja detektywa a „specjalista od wszystkiego”
Wykonywanie czynności detektywistycznych w ramach działalności gospodarczej wymaga posiadania licencji, a ustawowy tytuł „detektyw” jest związany z jej posiadaniem.
Dlatego przed zleceniem sprawy warto zweryfikować, z kim właściwie mamy do czynienia.
Profesjonalne biuro nie powinno mieć problemu z jasnym wyjaśnieniem zasad prowadzenia działalności.
100% wyniku kontra 100% rzetelności
To najprostszy sposób, aby zrozumieć różnicę.
Nie można uczciwie zagwarantować 100% oczekiwanego wyniku.
Można natomiast oczekiwać:
100% rzetelności w przedstawianiu ustaleń,
profesjonalnego przygotowania,
jasnych zasad współpracy,
działania w granicach prawa,
ochrony przekazanych informacji,
czytelnego raportowania.
I właśnie tego warto wymagać od profesjonalnego biura.
Biuro Detektywistyczne NIKITA – fakty zamiast obietnic
W Biurze Detektywistycznym NIKITA każde zlecenie rozpoczynamy od analizy sytuacji i określenia konkretnego celu.
Nie obiecujemy wyniku, którego nie można znać przed rozpoczęciem działań.
Nie obiecujemy nieograniczonego dostępu do informacji.
Nie obiecujemy zdobycia danych, których nie można legalnie pozyskać.
Możemy natomiast omówić sytuację, zaproponować zakres możliwych działań, przeprowadzić uzgodnione czynności i przedstawić klientowi dokonane ustalenia.
Zajmujemy się między innymi sprawami rodzinnymi, obserwacją, podejrzeniem zdrady, sprawami dłużników, weryfikacją kontrahentów oraz usługami dla przedsiębiorców.
Podsumowanie – czego detektyw nigdy nie powinien Ci obiecać?
Przed podpisaniem umowy zapamiętaj trzy zdania.
„Gwarantujemy 100% wynik.”
Nie da się zagwarantować zachowania osoby ani faktów, które dopiero mają zostać ustalone.
„Mamy dostęp do wszystkiego.”
Detektyw działa w granicach określonych prawem i nie posiada automatycznie uprawnień służb lub innych organów państwa.
„Zdobędziemy każde dane.”
Nie każdą informację można legalnie pozyskać i nie każda jest potrzebna do realizacji zlecenia.
Profesjonalny detektyw powinien przede wszystkim powiedzieć:
co można zrobić, czego nie można zrobić oraz dlaczego.
Czasami najbardziej wiarygodną odpowiedzią specjalisty jest:
„Tego nie możemy zagwarantować. Możemy natomiast sprawdzić fakty.”
Chcesz omówić swoją sprawę?
Skontaktuj się z Biurem Detektywistycznym NIKITA.
Przeanalizujemy sytuację i przedstawimy możliwy zakres legalnych działań bez składania obietnic, których nie da się uczciwie zagwarantować.
Telefon: 502 668 484
E-mail: detektyw@nikita.slupsk.pl
Strona: https://www.detektyw.slupsk.pl/
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
